Գրասենյակային ցանցում առաջին հայացքից երկու նույնական սվիչներ (միացման հանգույցներ) կարող են տալ լիովին տարբեր արդյունքներ: Managed switch, թե unmanaged հարցի պատասխանը չի սկսվում պորտերի քանակից: Այն սկսվում է նրանից, թե որքանով է ձեզ անհրաժեշտ վերահսկել տրաֆիկը, սարքերի հասանելիությունը, IP հեռախոսակապը, Wi-Fi կետերը և ապագա ընդլայնումը:

10-15 աշխատակից ունեցող փոքր գրասենյակում unmanaged մոդելը հաճախ լիովին բավարար է: Սակայն, եթե նույն ցանցում աշխատում են VoIP հեռախոսակապ, տեսախցիկներ, հյուրերի Wi-Fi, ֆայլային սերվեր և մի քանի բաժիններ, կառավարման հնարավորությունն արդեն ենթակառուցվածքի հուսալիության հարց է, այլ ոչ թե լրացուցիչ հարմարավետություն:

Managed switch, թե unmanaged – Հիմնական տարբերությունը

Երկու տեսակի սվիչներն էլ միավորում են Ethernet սարքերը մեկ լոկալ ցանցում (LAN) և տվյալները փոխանցում են համապատասխան պորտին՝ ըստ MAC հասցեների: Տարբերությունն այն է, թե կարող եք արդյոք կոնֆիգուրացնել, մոնիտորինգի ենթարկել և կանոններով կառավարել այդ գործընթացը:

Unmanaged switch-ը նախապես կոնֆիգուրացված է: Այն միացնում եք էլեկտրասնուցմանը, միացնում եք մալուխները, և ցանցն սկսում է աշխատել: Այն չունի վեբ-ինտերֆեյս, CLI, օգտատերերի հաշիվներ կամ կենտրոնացված մոնիտորինգ: Նրա հիմնական առավելությունը պարզությունն է՝ ցածր սկզբնական արժեք, արագ տեղադրում և գրեթե զրոյական ադմինիստրացում:

Managed switch-ը կառավարվող ցանցային սարք է: Ադմինիստրատորը վեբ-ինտերֆեյսի, CLI-ի կամ կենտրոնական կառավարման հարթակի միջոցով սահմանում է պորտերի ռեժիմը, VLAN-ները, QoS քաղաքականությունը, անվտանգության կանոնները և մոնիտորինգը: Այս տեսակի սվիչն ինքնին չի արագացնում ինտերնետը: Նրա արժեքն այն է, որ ցանցը դարձնում է կանխատեսելի, սեգմենտավորված և դիագնոստիկայի համար հասանելի:

Ինչ է տալիս կառավարվող մոդելը պրակտիկայում

VLAN-ը ամենահաճախ հանդիպող պատճառն է, թե ինչու են ընկերությունները ընտրում managed switch: Օրինակ՝ հաշվապահության համակարգիչները, IP տեսախցիկները, հյուրերի Wi-Fi-ը և աշխատակիցների աշխատակայանները կարող են ֆիզիկապես միացված լինել նույն սվիչին, բայց աշխատել տրամաբանորեն առանձնացված ցանցերում: Արդյունքում, հյուրի սարքը չի տեսնում ֆայլային սերվերը, իսկ տեսախցիկների տրաֆիկը չի ծանրաբեռնում աշխատանքային ցանցը:

QoS (Quality of Service) հնարավորություն է տալիս առաջնահերթություն տալ ժամանակի նկատմամբ զգայուն տրաֆիկին: Եթե ինտերնետ կապը կամ uplink ալիքը ծանրաբեռնված է, VoIP զանգը կամ տեսակոնֆերանսը կարող են ընդհատումներով աշխատել: Ճիշտ կոնֆիգուրացված QoS-ը ձայնային փաթեթներին տալիս է ավելի բարձր առաջնահերթություն, քան մեծ ֆայլերի բեռնմանը կամ պահուստային պատճենահանմանը (backup):

PoE կառավարումը ևս մեկ պրակտիկ ֆունկցիա է: PoE սվիչը ցանցային մալուխի միջոցով սնուցում է access point-ը, IP հեռախոսը կամ տեսախցիկը: Managed PoE մոդելի վրա տեսնում եք յուրաքանչյուր պորտի էներգասպառումը, կարող եք հեռակա կարգով անջատել, վերագործարկել պորտը և սահմանել սնուցման սահմանաչափ: Սա նվազեցնում է տեղում այցելության անհրաժեշտությունը, հատկապես երբ առաստաղին տեղադրված access point-ը չի արձագանքում:

Պորտի անվտանգության ֆունկցիաները պաշտպանում են ցանցը չսանկցիավորված միացումներից: 802.1X աուԹենտիֆիկացիան, MAC հասցեների սահմանափակումը, DHCP Snooping-ը, loop պաշտպանության մեխանիզմները և Storm Control-ը բոլոր կազմակերպություններին հավասարապես անհրաժեշտ չեն: Այնուամենայնիվ, կորպորատիվ ցանցում դրանք նվազեցնում են պատահական կոնֆիգուրացիայի, rogue DHCP սերվերի և ցանցային օղակների (loop) ռիսկերը:

Երբ է unmanaged switch-ը ճիշտ ընտրություն

Unmanaged սվիչը «ոչ պրոֆեսիոնալ» ընտրություն չէ: Այն արդարացված է այնտեղ, որտեղ ցանցի պահանջները հստակ սահմանափակ են, և լրացուցիչ վերահսկողությունը իրական բիզնես արժեք չի ստեղծում:

Օրինակ՝ փոքր գրասենյակում ձեզ կարող է անհրաժեշտ լինել 8 լրացուցիչ պորտ աշխատանքային համակարգիչների և տպիչի համար, իսկ երթուղիչն (router) արդեն ապահովում է DHCP, Firewall և Wi-Fi: Եթե ցանցում չկան IP հեռախոսակապ, տեսախցիկների առանձին սեգմենտ, բազմաթիվ access point-եր կամ սերվերին հասանելիության տարբերակված կանոններ, unmanaged Gigabit switch-ը լիովին արդարացված և ֆինանսապես խնայող լուծում է:

Նույն մոտեցումը աշխատում է ժամանակավոր աշխատանքային տարածքի, հանդիպումների սենյակի կամ մեկուսացված փոքր մասնաճյուղի դեպքում: Կարևորն այն է, որ սարքը չդառնա կրիտիկական ցանցային հանգույց, որի խափանումը կարող է կանգնեցնել ամբողջ գրասենյակի աշխատանքը:

Այնուամենայնիվ, unmanaged մոդել ընտրելիս պետք է հաշվի առնել հիմնական սահմանափակումը. խնդրի դեպքում դուք շատ քիչ տեղեկատվություն ունեք: Եթե որևէ պորտ մշտապես ծանրաբեռնված է, առաջանում է broadcast storm, կամ որոշակի սարք դանդաղեցնում է ցանցը, պատճառի հայտնաբերումը հաճախ սկսվում է մալուխների ֆիզիկական ստուգումով:

Երբ է managed switch-ը արդարացնում ներդրումը

Managed switch-ը նպատակահարմար է, երբ ցանցն արդեն բիզնես գործընթացի կրիտիկական մաս է, այլ ոչ թե ուղղակի ինտերնետ մուտք գործելու միջոց: 20-50 աշխատակից ունեցող ընկերությունում այս սահմանագիծը հաճախ ի հայտ է գալիս IP հեռախոսակապ, մի քանի Wi-Fi access point և տեսահսկման համակարգ ավելացնելիս:

Պատկերացրեք 40 հոգանոց գրասենյակ՝ 30 աշխատակայան, 15 IP հեռախոս, 12 տեսախցիկ, 4 access point և NAS պահոց: Unmanaged սվիչի վրա այս բոլոր սարքերը գտնվում են մեկ broadcast domain-ում: Եթե տեսախցիկներից մեկը կամ ոչ ճիշտ միացված սվիչը ցանցային օղակ (loop) է ստեղծում, ազդեցությունը կարող է տարածվել ամբողջ ցանցի վրա: Managed մոդելի վրա VLAN-ներով առանձնացնում եք տեսախցիկները, ձայնային ցանցը և օգտատերերին. STP կամ RSTP արձանագրությունը օղակի դեպքում արգելափակում է ավելորդ ճանապարհը, իսկ մոնիտորինգի միջոցով արագ գտնում եք խնդրահարույց պորտը:

Սերվեր, NAS կամ վիրտուալիզացիայի հոսթ ունեցող միջավայրում ուշադրություն դարձրեք uplink հնարավորություններին: 24-պորտանոց Gigabit սվիչը կարող է ունենալ 1G SFP, 10G SFP+ կամ Multi-Gig uplink պորտեր: Եթե տասնյակ օգտատերեր միաժամանակ աշխատում են պահոցի հետ, միայն 1G uplink-ը կարող է դառնալ թույլ տեղ (bottleneck), չնայած նրան, որ յուրաքանչյուր աշխատանքային համակարգիչ միացված է Gigabit պորտին:

Managed switch-ը արդարացված է նաև այն ժամանակ, երբ IT թիմը հեռահար սպասարկում է մասնաճյուղերը: SNMP մոնիտորինգը, Syslog-ը, պորտի կարգավիճակը և PoE սպառման դիագնոստիկան ադմինիստրատորին հնարավորություն են տալիս առաջնային վերլուծությունն իրականացնել առանց տեղում այցելության: Սա հատկապես կարևոր է, եթե խափանված դրամարկղը, հեռախոսակապը կամ անլար ցանցն ուղղակիորեն ազդում են ծառայությունների մատուցման վրա:

Smart managed և fully managed – Նույն բանը չեն

Գնում կատարելիս միայն «managed» գրությունը բավարար չէ: Շուկայում հաճախ կհանդիպեք Smart Managed, Web Managed, Layer 2 Managed և Layer 3 Managed կատեգորիաներ: Ֆունկցիաները զգալիորեն տարբերվում են՝ ըստ արտադրողի և սերիայի:

Smart managed մոդելը, որպես կանոն, ապահովում է VLAN, QoS, Link Aggregation և պորտերի հիմնական կառավարում, բայց կարող է չունենալ ամբողջական CLI, ընդլայնված ACL, 802.1X կամ մանրամասն մոնիտորինգ: Փոքր և միջին գրասենյակի համար սա հաճախ ողջամիտ հավասարակշռություն է ֆունկցիոնալի և բյուջեի միջև:

Fully managed Layer 2 կամ Layer 3 սվիչները օգտագործվում են ավելի մեծ և բարդ միջավայրերի համար: Layer 3 մոդելը կարող է իրականացնել երթուղավորում VLAN-ների միջև (Inter-VLAN routing), աջակցել ստատիկ կամ դինամիկ routing արձանագրությունների և կիրառել ավելի բարդ ACL քաղաքականություններ: Սա չի նշանակում, որ բոլոր ընկերություններին անհրաժեշտ է Layer 3 սվիչ. եթե inter-VLAN routing-ը արդյունավետորեն իրականացնում է Firewall-ը կամ երթուղիչը, ավելորդ ֆունկցիաների համար վճարելը կարող է արդարացված չլինել:

Ինչպես ընտրել կոնֆիգուրացիան, այլ ոչ միայն սվիչը

Նախքան գնում կատարելը հաշվարկեք ոչ միայն այսօրվա սարքերը, այլև 12-24 ամսվա աճի հեռանկարը: Եթե այժմ ունեք 16 Ethernet սարք, 16-պորտանոց սվիչը ձևականորեն բավարար է, սակայն առանց ազատ պորտերի ցանկացած նոր հեռախոս, տեսախցիկ կամ access point պահանջելու է լրացուցիչ սարքավորում: Պրակտիկայում պորտերի 20-30% ռեզերվը նվազեցնում է հետագա ծախսերը և կապի պահարանում անկարգությունը:

Այնուհետև որոշեք PoE պահանջը վատտերով, այլ ոչ միայն PoE պորտերի քանակով: Օրինակ՝ 24 PoE պորտանոց սվիչը կարող է ունենալ 195W, 370W կամ ավելի բարձր ընդհանուր բյուջե: Եթե յուրաքանչյուր access point միջինում սպառում է 15W, իսկ PTZ տեսախցիկը՝ 25W, ընդհանուր PoE budget-ը կրիտիկական պարամետր է: Սվիչը, որն ունի բոլոր անհրաժեշտ պորտերը, բայց անբավարար սնուցման բյուջե, սարքերի մի մասին լիարժեք չի կարողանա սպասարկել:

Հաշվի առեք նաև ֆիզիկական միջավայրը: Rackmount մոդելը տրամաբանական է սերվերային պահարանում, որտեղ UPS-ը, patch panel-ը և firewall-ը արդեն տեղադրված են: Փոքր գրասենյակում Desktop Fanless (առանց հովացուցիչի) սվիչը նվազագույն աղմուկ է ստեղծում: Եթե սարքը պետք է աշխատի տաք, փոշոտ պահեստում կամ արտադրական գոտում, հնարավոր է անհրաժեշտ լինի Industrial-grade մոդել, ջերմաստիճանի ընդլայնված միջակայք և համապատասխան պաշտպանված կորպուս:

Վերջին հարցը աջակցությունն ու կառավարման պատասխանատվությունն է: Managed switch-ի ֆունկցիաները օգտակար են միայն այն դեպքում, եթե որևէ մեկը պարբերաբար իրականացնում է կոնֆիგուրացիան, firmware թարմացումները, պահուստային պատճենահանումը և հասանելիության վերահսկողությունը: Փոքր ընկերությունում սա կարող է լինել արտաքին IT գործընկերը, իսկ մեծ կազմակերպությունում՝ ցանցային ադմինիստրատորը և մոնիտորինգի համակարգը: Եթե նման ռեսուրս ընդհանրապես չկա, և ցանցը պարզ է, unmanaged տարբերակը նվազեցնում է օպերացիոն ռիսկերը:

Տարածված սխալները բիզնես ցանցում

Առաջին սխալը սարքավորումը միայն գնով կամ պորտերի քանակով ընտրելն է: Երկրորդը PoE budget-ը, uplink արագությունը և երաշխիքային պայմանները անտեսելն է: Երրորդը բոլոր սարքերը մեկ ցանցում թողնելն է միայն այն պատճառով, որ «մինչ այժմ այդպես աշխատում էր»:

Նաև չպետք է ենթադրել, որ managed switch-ը ავտոմատ կերպով նշանակում է պաշտպանված ցանց: VLAN-ները, ACL-ները և պորտի անվտանგությունը պահանջում են պլանավորում և ճիշտ կոնֆիგուրացիա: Ոչ ճիշտ նշված trunk պորտը կամ չմտածված VLAN կանոնը կարող է օգտատիրոջը կտրել անհրաժեշտ ծառայությունից: Փոփոխությունները պետք է փաստաթղթավորվեն, իսկ կոնֆիգուրացիայի պատճենը պահվի ապահով վայրում:

Ընտրություն կատարելիս ցուցակագրեք ցանցում առկա սարքերը, դրանց PoE պահանջը, անհրաժեշտ VLAN-ները, հավանական աճը և կրիտիկական ծառայությունները: Այս կարճ ինվենտարիզացիայով արդեն հնարավոր է ընտրել այնպիսի սվիչ, որը ոչ ավելորդ պարզ կլինի, ոչ էլ բյուջեն կծախսի այնպիսի ֆունկցիաների վրա, որոնք չեք կարողանա օգտագործել: Ճիշտ պլանավորված ցանցը ամենօրյա աշխատանքում գրեթե աննկատելի է, և հենց դա է նրա ամենապրակտիկ արդյունքը: